Wolni i Solidarni — dewiza od 1979 r. PL · EN
Instytut Myśli Kornela Morawieckiego

Niosę Ciebie, Polsko, jak żagiew,
jak płomienie.

„Niosę Ciebie, Polsko, jak żagiew, jak płomienie, gdzie Cię doniosę — nie wiem. To słowa z podziemia, autor nieznany. Po latach 80. donieśliśmy Polskę do naszych dni."

Kornel Morawiecki · Marszałek Senior · Sejm RP, 12 listopada 2015

O Instytucie

Instytut myśli, nie instytut postaci

Pielęgnujemy dorobek ideowy, naukowy i społeczny Kornela Morawieckiego. To, co wniósł do polskiej myśli politycznej, etyki publicznej i dziedzictwa niepodległościowego.

Instytut Myśli Kornela Morawieckiego to przestrzeń pracy nad ideą — nie nad pomnikiem.

Powstaliśmy z przekonania, że dorobek Kornela Morawieckiego — doktora fizyki teoretycznej, wykładowcy Politechniki Wrocławskiej, założyciela Solidarności Walczącej, Marszałka Seniora Sejmu RP — należy nie do biografii jednego człowieka, lecz do zasobu, z którego można czerpać dziś.

Skupiamy się na myśli: na tym, co Kornel Morawiecki mówił o wolności i solidarności, o sprawiedliwości społecznej i dobru narodu, o roli prawa i odpowiedzialności pokoleń. Hasło „Wolni i Solidarni" było jego dewizą od 1979 roku — najpierw w „Biuletynie Dolnośląskim", potem jako dewiza Solidarności Walczącej, wreszcie jako tytuł ostatniej partii. To czterdzieści siedem lat ciągłej pracy nad tą formułą.

Nie jesteśmy oddziałem żadnej partii. Jesteśmy instytucją badawczo-edukacyjną. Pracujemy z tekstami, źródłami, dokumentami. Organizujemy debaty. Wspieramy badaczy i studentów. Prowadzimy współpracę z think tankiem Lex Nostra Review.

  1. I.

    Wolność jako wybór, nie samowola

    Wolność, która zna swoje źródło i swoje granice — wolność wyboru, świadomości i woli. Nie liberalizm gospodarczy, nie anarchia. Wolność jako odpowiedzialność.

  2. II.

    Solidarność jako odruch, nie ruch

    Solidarność jako postawa życiowa: empatia, wspólne działanie, podpieranie i pomoc jedni drugim. Życie nie tylko dla siebie — także dla innych.

  3. III.

    Polska Solidarna

    Państwo budowane na rodzimej tradycji: ruchu Solidarności, etyce chrześcijańskiej i samorządności. Wzór dla narodów Międzymorza, nie kopia obcych modeli.

  4. IV.

    Pokoleniowa ciągłość myśli

    Każde pokolenie stawia swój stopień. „Solidarność Walcząca została zapomniana — uważam to za krzywdę wyrządzoną młodemu pokoleniu" — Kornel Morawiecki.

Myśl Kornela Morawieckiego

Sześć osi myślenia

Synteza dorobku ideowego — z dossier opracowanego na podstawie źródeł pierwotnych, archiwów IPN, zapisów sejmowych i publicystyki.

i.

Wolni i Solidarni

Dwie wartości komplementarne: „wolność bez solidarności prowadzi do atomizacji i dominacji silnych nad słabymi; solidarność bez wolności — do totalitaryzmu". Synteza tych dwóch zasad była aksjologicznym fundamentem całej myśli Kornela Morawieckiego.

ii.

Solidaryzm społeczny

Kontynuacja tradycji prof. Leopolda Caro z Politechniki Lwowskiej. Naturalna wspólnota interesów grup społecznych ponad podziałami klasowymi. Krytyka „kapitalizmu kolesiów" wyrosłego z uwłaszczonej nomenklatury.

iii.

Polska Solidarna

Cel programowy SW od 1981 r.: „wolna i niepodległa Rzeczpospolita Solidarna". Państwo budowane na własnym dziedzictwie — Solidarności, etyce chrześcijańskiej, samorządności.

iv.

Antykomunizm i prawda historyczna

Komunizm jako system zasadniczo zły — degenerujący sumienia i więzi społeczne. Krytyka „grubej kreski" i niedokończonej dekomunizacji. Pamięć o księżach Niedzielaku, Suchowolcu, Zychu jako część rachunku sumienia III RP.

v.

Międzymorze i geopolityka

Wizja Europy Środkowo-Wschodniej od Bałtyku po Morze Czarne jako przestrzeni wolnych, solidarnych narodów. Nawiązanie do idei Józefa Piłsudskiego. Niepodległość republik dawnego ZSRR jako warunek bezpieczeństwa Polski.

vi.

Konstytucja sensu

Z trybuny sejmowej 12 listopada 2015 r.: „Konstytucję nie tylko praw i obowiązków, nie tylko wolności, ale konstytucję sensu". Prawo jako służba narodowi, nie świętość. Demokracja bezpośrednia, ławy przysięgłych, samorządność.

Słowa Kornela Morawieckiego

Cytaty z trybuny i z podziemia

Wszystkie ze zweryfikowanych źródeł: stenogramów Sejmu, wywiadów prasowych, publikacji IPN.

Dla kogo jest Polska? Żyjemy nie tylko dla siebie, żyjemy i umieramy dla innych. My razem jesteśmy ważniejsi niż każdy z osobna.
Sejm RP, 12 listopada 2015 · cytat z nagrobka na Powązkach
Marzy mi się, żebyśmy w tym parlamencie zaproponowali Polsce i Europie nową, wielką konstytucję — konstytucję nie tylko praw i obowiązków, nie tylko wolności, ale konstytucję sensu.
Sejm RP, 12 listopada 2015
Prawo jest ważną rzeczą, ale prawo to nie świętość. Nad prawem jest dobro narodu. Prawo, które nie służy narodowi, to jest bezprawie.
Sejm RP, 25 listopada 2015
Rób to, od czego upadnie komunizm.
dewiza Solidarności Walczącej, 1982
Uważam, że cała ta myśl Solidarności Walczącej została zapomniana przez ostatnie 20 lat. Tej myśli nie było w przestrzeni publicznej: w szkołach, w podręcznikach. Uważam to za krzywdę wyrządzoną młodemu pokoleniu.
wypowiedź dla PAP
Okrągły Stół zaprzepaścił wielką ideę solidarności. Wepchnął Polskę w nomenklaturę, nieprawy kapitalizm. Przyniósł niewymierne straty moralne.
Rzeczpospolita, 5 lutego 2009
Niesiemy ciebie, Polsko, jak żagiew, jak płomienie. Gdzie cię doniesiemy? Prowadź nas, Polsko!
słowa z podziemia, autor nieznany · cytowane w Sejmie RP, 12 listopada 2015
Aktualności

Wydarzenia i publikacje

Konferencje, debaty, nowe teksty. Strona w fazie startowej — pierwsze materiały już wkrótce.

Najbliższe wydarzenia i publikacje pojawią się tu po inauguracji działalności Instytutu. Zapraszamy do śledzenia.

Biblioteka

Publikacje Kornela Morawieckiego i o nim

Wybór najważniejszych pozycji z aktywnymi linkami do zakupu w polskich księgarniach. Pełny katalog wraz z e-bookami i wydaniami antykwarycznymi dostępny w bibliotece Instytutu.

Kontakt

Współpraca i korespondencja

Zapraszamy do kontaktu badaczy, studentów, dziennikarzy oraz instytucje partnerskie.

Adres do korespondencji

Instytut Myśli
Kornela Morawieckiego
c/o Fundacja Lex Nostra
Warszawa

Kontakt elektroniczny

E-mail: kontakt@imkm.pl
Współpraca naukowa: nauka@imkm.pl
Media: media@imkm.pl